Hervonden Stad 2016

Hervonden Stad 2016 biedt een samenvattend overzicht van in 2015 uitgevoerde archeologische en bouwhistorische onderzoeken en restauraties in de gemeente Groningen. Naast de gebruikelijke jaarverslagen zijn nog vijf specialistische artikelen opgenomen die dieper ingaan op enkele ‘krenten in de pap’. Het merendeel hiervan past in het thema ‘eten en drinken’.

In het artikel Boter en brood voor de armen (en krenten zaten daar niet bij!) wordt verhaald over de wekelijkse uitdeling van dit broodnodige voedsel aan armehuessesitten, die op vertoon van metalen plaatjes (een soort ‘bonnen’) konden aantonen dat zij als hulpbehoevend geregistreerd stonden. Enkele van deze tekens, daterend uit de 16e-, 17e- en 19e eeuw, worden nader belicht. Deze toenmalige hulpvoorziening, vergelijkbaar met onze huidige voedselbank, was in Groningen in handen van het Convent van Armehuiszittenden.
Een bord met een boodschap gaat over een bordfragment van Duits Werra-aardewerk uit 1600-1620 met een iconografisch intrigerende voorstelling van een op een liggend kruis gezeten naakte dame. Welke etenswaren op dit huwelijksbord zijn geserveerd, is onbekend. Genoemde afbeelding verwijst zinnebeeldig naar het door de kersverse echtgenoten op eerbare wijze ‘vleselijk consummeren’ van de bruiloftsceremonie tijdens de huwelijksnacht.
Het artikel Warmoes en snijbiet, salaet en latuwe gaat nader in op wat in de 17e eeuw in de stad Groningen in moestuinen aan groenten werd verbouwd en genuttigd. Hierbij is gebruik gemaakt van informatie uit archieven, historische receptenboeken, tekeningen en schilderijen. Onmisbaar was daarbij de database van Frits Vrede, die de afgelopen zesentwintig jaar (!) alle archeologisch-botanische vondsten uit de Stad en omgeving nauwkeurig heeft gedetermineerd en gedocumenteerd.

Lees meer...

Hervonden Stad 2015

Twintig jaar Hervonden stad!

Deze aflevering is extra feestelijk, niet alleen vanwege genoemd jubileum, maar ook vanwege de in dit jaarboek opgenomen onderwerpen. Na het overzicht van in 2014 plaatsgevonden archeologisch en bouwhistorisch onderzoek en restauraties in de gemeente Groningen volgen acht artikelen die alle – toevallig, maar toepasselijk – een sierlijk, feestelijk tintje hebben.

Zo beschrijft het eerste artikel de ontdekking van een bijzondere romanogotische nissengevel uit de 13e- of vroege 14e eeuw bij de verbouw van Oosterstraat 3. Het openen van een van de spitsboognissen bracht verrassend siermetselwerk aan het licht.

Feest was het op 24 augustus 1498 voor twee muntmeesters. Niet alleen vanwege de jaarlijkse Bartholomeus-viering, maar vooral dankzij de toestemming voor Groninger muntslag die zij verkregen van het stadsbestuur. Hoe die munten er uitzagen, was lang onbekend, maar nu is de plak van Van Leiden en Van Lynner geïdentificeerd.

Lees meer...

Hervonden Stad 2014

Hervonden Stad 2014 biedt een samenvattend overzicht van uitgevoerde archeologische en bouwhistorische onderzoeken en restauraties uit het voorgaande jaar in de gemeente Groningen. Daarnaast zijn zeven specialistische artikelen opgenomen, die elk dieper ingaan op genoemde onderzoeksterreinen.

Wat opvalt in deze aflevering van Hervonden Stad is dat in bijna alle gevallen door de auteurs in ruime mate gebruik gemaakt wordt van historisch schriftelijk bronnenmateriaal ter ondersteuning van hun betoog. Dit houdt primair verband met de periodes waarin het beschreven onderwerp zich afspeelt. Vanaf de late middeleeuwen zijn schriftelijke bronnen in toenemende mate beschikbaar. Daarbij komt dat deze tegenwoordig ook steeds makkelijker digitaal vanaf de werkplek raadpleegbaar zijn.

Lees meer...